‘Wat zing jij gemakkelijk’ zei ze, ‘echt jaloersmakend soepel.’ Iemand die niks met zang heeft zou nooit zo’n opmerking maken, dus ik vroeg haar naar haar stem en de soepelheid daarvan. Die was ver te zoeken. Bij spreken heeft P. een kraakje in haar geluid, en bij zingen ervaart ze een ‘breuk’ tussen borst-en kopstem. Op het conservatorium had ze zang als bijvak, en haar docenten constateerden dat er inderdaad een breuk zat, en dat ze het daar maar mee moest doen -tot haar grote frustratie.
Helaas was dit voor mij herkenbaar. Op het conservatorium worstelde ik me door de klassieke zangtechniek-lessen heen, de overgang van borst- naar kopstem kreeg ik niet geëffend. In de praktijk zong ik alleen maar jazz en pop, en wat me niet lukte in de lessen lukte me wel tijdens optredens of repetities met mijn bands. Hier raakte ik van in de war, maar mijn zangdocent kon mijn geen uitsluitsel geven.
Nu ben ik blij dat ik dit heb ervaren, want ik heb mijn antwoorden gevonden en kan er nu mijn studenten mee helpen. Ik ben ervaringsdeskundige, en ja, helaas ook op het gebied van stemproblemen en verkeerde techniek.
P. boekte meteen een les, blij dat iemand leek te snappen waar ze het over had.
Haar logopedist liet haar vooral nasaleren (Pahn-methode), terwijl P. zinnen moest zeggen als ‘nnoemm mijnnn nnaamm’ en ‘nnneemm mmij mmee’.
Het idee hierachter: grote ontspanning brengen in kaak, strottenhoofd en het zachte gehemelte.
Ik neem een andere route dan de logopedist.
P. produceert een rijke klank met boventonen, maar in alles klinkt de ‘kraak’ door.
Om die te verwijderen gaan we het zachte gehemelte en de tong activeren. Door de tongstand te veranderen wordt de strottenhoofd-positie iets hoger. We verhogen ook de basis spreekstem, met een halve of hele toon. Dit triggert meer activiteit bij de spreker 😉
En voilà, weg is de kraak.
Binnen één les.
Het wegwerken van de kraak was niet direct P.’s hulpvraag, maar voor mij was het erg belangrijk om de stem helder te krijgen. Zou dit niet gelukt zijn, dan had P. terug moeten gaan naar haar foniater om uit te kunnen sluiten dat de kraak in de stem niet het gevolg is van een defect, knobbeltje of poliep.
Nog diezelfde dag kocht P. een leskaart, en inmiddels zijn we intensief bezig om de breuk weg te trainen. En dat lukt!